Skip to main content

Έλληνες και Βάρβαροι 1: Επαφές, Συγκρούσεις, Ανταλλαγές (Ε)

Περιγραφή του μαθήματος

Οι επαφές ανάμεσα στους διάφορους πολιτισμούς αποτελούν μια από τις σημαντικότερες όψεις της ιστορίας της αρχαιότητας. Είναι αδύνατον να κατανοήσουμε τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό και την ιστορία του αν δεν μελετήσουμε τις πολιτικές, κοινωνικές, οικονομικές και πολιτισμικές αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στους αρχαίους Έλληνες και τους άλλους λαούς της Μεσογείου και της Εγγύς Ανατολής.

Το μάθημα αυτό θα καλύψει τις αλληλεπιδράσεις που λάμβαναν χώρα σε τέσσερεις παράλληλους αλλά και αλληλοσυνδεδεμένους κόσμους: τον κόσμο των δικτύων που μετέφεραν αγαθά, ανθρώπους, ιδέες και τεχνολογίες· τον κόσμο των αποικιών που εμφανίζονται κατά μήκος της Μεσογείου και της Μαύρης Θάλασσας· τον κόσμο των αυτοκρατοριών της Εγγύς Ανατολής· και τέλος τον πανελλήνιο κόσμο των εκατοντάδων ελληνικών κοινοτήτων και τα ιδιόμορφα χαρακτηριστικά του. Θα μελετήσουμε πώς ο πόλεμος, η θρησκεία, το εμπόριο, τα ταξίδια, η εκμετάλλευση, η περιέργεια και η αναζήτηση μιας καλύτερης ζωής έφεραν σε επαφή ανθρώπους από διαφορετικούς πολιτισμούς, προκάλεσαν έχθρες αλλά και φιλίες, δημιούργησαν νέες ταυτότητες και μορφές υλικού πολιτισμού, και έδωσαν λαβή για νέα ερωτήματα και απαντήσεις στις αρχαίες κοινωνίες.

Στη διάρκεια του μαθήματος θα περιπλανηθούμε από τον Ατλαντικό μέχρι την Ινδία και από την Κριμαία μέχρι το Σουδάν, καλύπτοντας χρονικά μια ολόκληρη χιλιετία, από την αρχαϊκή εποχή μέχρι και το τέλος της ελληνιστικής εποχής. Θα εξετάσουμε πώς οι τέσσερις παράλληλοι κόσμοι έθεσαν σε κίνηση διαδικασίες παγκοσμιοποίησης που εμφανίζονται ήδη στην αρχαιότητα. Σε αυτό το πλαίσιο θα εξετάσουμε τόσο το παράδοξο της υιοθέτησης πολλών όψεων του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού από άλλες κοινωνίες της αρχαίας Μεσογείου, όσο και τους ιδιόμορφους τρόπους με τους οποίους οι ξένοι πολιτισμοί επηρέασαν τον ελληνικό πολιτισμό με τη σειρά τους.

Διδάσκων

Κώστας Βλασόπουλος

Ο Κώστας Βλασόπουλος είναι αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, όπου διδάσκει αρχαία ιστορία από το 2015. Σπούδασε αρχαία ιστορία στα πανεπιστήμια Αθηνών, Κρήτης και Cambridge. Έχει εργαστεί ως διδάσκων στο πανεπιστήμιο του Nottingham (2005-2015) και στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (2017-). Έχει διατελέσει επισκέπτης καθηγητής στα πανεπιστήμια του Rio de Janeiro, Ouro Preto και Sao Paulo στη Βραζιλία, και επισκέπτης ερευνητής στο Centre for Hellenic Studies (Washington DC). Είναι συνεργαζόμενο μέλος του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών (ΙΜΣ) του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ). Έχει δημοσιεύσει βιβλία και άρθρα για τις διαπολιτισμικές σχέσεις στην αρχαιότητα, την αρχαία πολιτική σκέψη και τη σύγχρονη πρόσληψη της, την κοινωνική και πολιτισμική ιστορία της αρχαίας Ελλάδας, την ιστορία της δουλείας, την ιστορία της βίας, την αρχαία ιστοριογραφία και την ιστορία της μελέτης της αρχαιότητας. Τιμήθηκε το 2012 με το Philip Leverhulme Prize για τη συνεισφορά του στις κλασικές σπουδές.

Εθελόντριες βοηθοί μαθήματος:

  • Φώτω Καλογεροπούλου (fkalogeropoulou), Εργοθεραπεύτρια.
  • Σοφία Ριζοπούλου (sOFIArIZOPOULOU), Αρχιτέκτονας, Υποψήφια Διδάκτωρ ΕΜΠ.

Συντελεστές

Βιντεοσκόπηση: Δημήτρης Βουδούρης
Μοντάζ: Δημήτρης Βουδούρης
Προγραμματισμός ασκήσεων: Κατερίνα Λιγκοβανλή
Υποτιτλισμός: Σοφία Πέτσα

Η βιντεοσκόπηση έγινε το καλοκαίρι του 2019 στο στούντιο του Mathesis στο Ηράκλειο.

Αξιολόγηση του μαθήματος από τους φοιτητές του

Κατά την πρώτη φορά που προσφέρθηκε το μάθημα οι φοιτητές του (378 απαντήσεις) αξιολόγησαν το μάθημα από τα ερωτηματολόγια εξόδου ως εξής:

Είστε ικανοποιημένος απ' αυτό που μάθατε σε σχέση μ' αυτό που περιμένατε;

Πολύ ικανοποιημένος: 53%
Ικανοποιημένος: 39%
Λίγο ικανοποιημένος: 7%
Καθόλου ικανοποιημένος: 1%

Έγραψαν για το μάθημα

Θερμές ευχαριστίες στον κύριο Βλασόπουλο για το ιδιαίτερα ενδιαφέρον θέμα που επέλεξε να προσεγγίσει. Μας έδωσε τη δυνατότητα με την επιστημονικότητά του να κάνουμε ένα όμορφο ταξίδι στον ανεξάντλητα συναρπαστικό αρχαίο κόσμο και μας αποκάλυψε πλευρές του που αναπάντεχα τόσο ομοιάζουν με το σημερινό κόσμο.
-Νίκος Μ.


Να εκφράσω με το πέρας των μαθημάτων που είχα την μεγάλη χαρά και απόλαυση να παρακολουθήσω, τις θερμές ευχαριστίες μου για τα πολύ ενδιαφέροντα πράγματα που μάθαμε.[...] Διδάξατε νομίζω με πολύ κέφι, κατανοητά και με επαρκή λεπτομέρεια και τεκμηρίωση, λαμβάνοντας υπόψη ότι απευθύνεστε σε ευρύτερο κοινό και όχι εξειδικευμένο στην ιστορία γενικά ή ακόμη στην ιστορία και τη θεματική της συγκεκριμένης περιόδου που πραγματευτήκατε.
-Μαλαματή Π.


Κ.Βλασόπουλε σας ευχαριστώ πολύ για την υπέροχη προσπάθεια σας. Μόλις τελείωσα την παρακολούθηση όλων των μαθημάτων και πραγματικά ευχαριστήθηκα παρά πολύ αυτό το διαφορετικό αλλά συναρπαστικό ταξίδι στην αρχαία ιστορία
--Νίκος Μ.


Με τη δική σας υποστήριξη συνεχίζουμε


Τα μαθήματα του Mathesis προσφέρονται δωρεάν και έτσι θα συνεχίσουν. Μπορείτε να τα παρακολουθήσετε μέχρι τέλους και να συμμετέχετε στα εβδομαδιαία τεστ και την τελική εξέταση. Στα περισσότερα μαθήματα θα σας ζητείται όμως ένα μικρό αντίτιμο –της τάξης των 20€– για την έκδοση της βεβαίωσης επιτυχούς παρακολούθησης, εφόσον βέβαια την δικαιούστε έχοντας εξασφαλίσει την απαιτούμενη ελάχιστη επίδοση του 50%. Για τους ανέργους η βεβαίωση χορηγείται δωρεάν. Από την πλευρά μας θεωρούμε αυτό το μικρό αντίτιμο ως την αναγκαία συμβολή σας για τη συνέχιση της λειτουργίας ενός θεσμού που υπηρετεί δημόσιους σκοπούς χωρίς να δέχεται ούτε ένα ευρώ –άμεσης ή έμμεσης– κρατικής ενίσχυσης. Βασίζεται μόνο σε δωρητική στήριξη —η οποία καλύπτει πλέον μόνο ένα μικρό μέρος των ετήσιων δαπανών του— και εθελοντική εργασία. Η συνέχιση της λειτουργίας του Mathesis απαιτεί λοιπόν και τη δική σας ενεργό στήριξη. Σε αυτό το πνεύμα θεωρούμε αναγκαίο πριν τη συμμετοχή σας στην τελική εξέταση του μαθήματος να αναλάβετε μια ηθική δέσμευση απέναντι στο Mathesis. Ότι αν ολοκληρώσετε επιτυχώς το μάθημα και δικαιούστε τη βεβαίωση παρακολούθησης, θα καταβάλετε το αντίτιμο των 20€ για την απόκτησή της, έστω κι αν δεν έχει μια προφανή χρησιμότητα για σας. Ένα μικρό βήμα για σας, μια αναγκαία συνθήκη όμως για τη δυνατότητα του Mathesis να σας προσφέρει την ποιότητα μαθημάτων που σας προσέφερε μέχρι τώρα.

Σημαντική προσθήκη: Σας ενημερώνουμε επίσης ότι όσοι δεν έχουν εκπληρώσει την ηθική δέσμευση που έχουν αναλάβει σε περισσότερα από 2 μαθήματα των οποίων οι προθεσμίες πληρωμής έχουν λήξει, στα νέα μαθήματα που τυχόν παρακολουθήσουν δεν θα έχουν πρόσβαση στην τελική τους εξέταση, υπό τον όρο βέβαια ότι η μη τήρηση της δέσμευσής τους συνεχίζεται.

  1. Κωδικός Μαθήματος

    ΑΕΠ3.1
  2. Έναρξη Μαθήματος

    21/2/2022
  3. Προσπάθεια

    20 ώρες
  4. Διάρκεια

    4 εβδομάδες
  5. Υπότιτλοι

    Ελληνικά
  6. Παρακολούθηση

    Δωρεάν
  7. Κόστος Βεβαίωσης

    20€
Enroll