Skip to main content

Έλληνες και Βάρβαροι 2: Αλληλένδετοι πολιτισμοί (Αρχειοθετημένο)

Περιγραφή του μαθήματος

Οι επαφές ανάμεσα στους διάφορους πολιτισμούς αποτελούν μια από τις σημαντικότερες όψεις της ιστορίας της αρχαιότητας. Είναι αδύνατον να κατανοήσουμε τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό και την ιστορία του αν δεν μελετήσουμε τις πολιτικές, κοινωνικές, οικονομικές και πολιτισμικές αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στους αρχαίους Έλληνες και τους άλλους λαούς της Μεσογείου και της Εγγύς Ανατολής. Στο πρώτο μέρος του μαθήματος εξετάσαμε τις αλληλεπιδράσεις που λάμβαναν χώρα σε τέσσερεις παράλληλους αλλά και αλληλοσυνδεδεμένους κόσμους: τον κόσμο των δικτύων που μετέφεραν αγαθά, ανθρώπους, ιδέες και τεχνολογίες· τον κόσμο των αποικιών που εμφανίζονται κατά μήκος της Μεσογείου και της Μαύρης Θάλασσας· τον κόσμο των αυτοκρατοριών της Εγγύς Ανατολής· και τέλος τον πανελλήνιο κόσμο των εκατοντάδων ελληνικών κοινοτήτων και τα ιδιόμορφα χαρακτηριστικά του.

Στο δεύτερο μέρος του μαθήματος, θα μελετήσουμε το πώς αυτές οι αλληλεπιδράσεις διαμόρφωσαν τον ελληνικό και τους άλλους πολιτισμούς της αρχαιότητας. Θα μελετήσουμε τον ιδιόμορφο τρόπο με τον οποίο ο ελληνικός πολιτισμός δημιούργησε ένα βαρβαρικό ρεπερτόριο που χρησιμοποιήθηκε με πολύπλευρους τρόπους στην ελληνική λογοτεχνία και τέχνη: όχι μόνο για να τονίσει ζητήματα ταυτότητας και ηθικής, αλλά και για να χρησιμοποιήσει τους ξένους πολιτισμούς ως μοντέλα και ουτοπίες και να τους αποδώσει διάφορες μορφές ξένης σοφίας. Στη συνέχεια θα εξετάσουμε την επίδραση του ελληνικού πολιτισμού στους άλλους πολιτισμούς της αρχαιότητας μέσα από το πρίσμα των διαδικασιών παγκοσμιοποίησης στην αρχαία Μεσόγειο. Θα προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε ιστορικά τους λόγους για τους οποίους ο ελληνικός πολιτισμός άσκησε τόσο μεγάλη επίδραση τόσο στην ανατολική όσο και στη δυτική Μεσόγειο, πάρα την απουσία πολιτικής ή οικονομικής κυριαρχίας επί των άλλων κοινωνιών της αρχαϊκής και κλασσικής εποχής. Τέλος, θα μελετήσουμε τις συνέχειες αλλά και τις σημαντικές αλλαγές που έφεραν στις διαπολιτισμικές σχέσεις οι κατακτήσεις του Μεγαλέξανδρου και η πολιτική κυριαρχία των ελληνιστικών βασιλείων επί των πολιτισμών της Ανατολής.

Διδάσκων

Κώστας Βλασόπουλος

Ο Κώστας Βλασόπουλος είναι αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, όπου διδάσκει αρχαία ιστορία από το 2015. Σπούδασε αρχαία ιστορία στα πανεπιστήμια Αθηνών, Κρήτης και Cambridge. Έχει εργαστεί ως διδάσκων στο πανεπιστήμιο του Nottingham (2005-2015) και στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (2017-). Έχει διατελέσει επισκέπτης καθηγητής στα πανεπιστήμια του Rio de Janeiro, Ouro Preto και Sao Paulo στη Βραζιλία, και επισκέπτης ερευνητής στο Centre for Hellenic Studies (Washington DC). Είναι συνεργαζόμενο μέλος του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών (ΙΜΣ) του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ). Έχει δημοσιεύσει βιβλία και άρθρα για τις διαπολιτισμικές σχέσεις στην αρχαιότητα, την αρχαία πολιτική σκέψη και τη σύγχρονη πρόσληψη της, την κοινωνική και πολιτισμική ιστορία της αρχαίας Ελλάδας, την ιστορία της δουλείας, την ιστορία της βίας, την αρχαία ιστοριογραφία και την ιστορία της μελέτης της αρχαιότητας. Τιμήθηκε το 2012 με το Philip Leverhulme Prize για τη συνεισφορά του στις κλασικές σπουδές.

Εθελόντριες βοηθοί μαθήματος

  • Σοφία Ριζοπούλου (sOFIArIZOPOULOU), Αρχιτέκτονας Μηχανικός Ε.Μ.Π.
  • Φώτω Καλογεροπούλου (fkalogeropoulou), Εργοθεραπεύτρια.

Συντελεστές

Βιντεοσκόπηση: Δημήτρης Βουδούρης
Μοντάζ: Δημήτρης Βουδούρης
Προγραμματισμός ασκήσεων: Κατερίνα Λιγκοβανλή, Δημήτρης Βουδούρης

Η βιντεοσκόπηση έγινε το καλοκαίρι και το φθινόπωρο του 2019 στο στούντιο του Mathesis στο Ηράκλειο.


Αξιολόγηση του μαθήματος από τους φοιτητές του

Τα μαθήματα του Mathesis προσφέρονται δωρεάν και έτσι θα συνεχίσουν. Μπορείτε να τα παρακολουθήσετε μέχρι τέλους και να συμμετέχετε στα εβδομαδιαία τεστ και την τελική εξέταση. Στα περισσότερα μαθήματα θα σας ζητείται όμως ένα μικρό αντίτιμο –της τάξης των 20€– για την έκδοση της βεβαίωσης επιτυχούς παρακολούθησης, εφόσον βέβαια την δικαιούστε έχοντας εξασφαλίσει την απαιτούμενη ελάχιστη επίδοση του 50%. Για τους ανέργους η βεβαίωση χορηγείται δωρεάν. Από την πλευρά μας θεωρούμε αυτό το μικρό αντίτιμο ως την αναγκαία συμβολή σας για τη συνέχιση της λειτουργίας ενός θεσμού που υπηρετεί δημόσιους σκοπούς χωρίς να δέχεται ούτε ένα ευρώ –άμεσης ή έμμεσης– κρατικής ενίσχυσης. Βασίζεται μόνο σε δωρητική στήριξη —η οποία καλύπτει πλέον μόνο ένα μικρό μέρος των ετήσιων δαπανών του— και εθελοντική εργασία. Η συνέχιση της λειτουργίας του Mathesis απαιτεί λοιπόν και τη δική σας ενεργό στήριξη. Σε αυτό το πνεύμα θεωρούμε αναγκαίο πριν τη συμμετοχή σας στην τελική εξέταση του μαθήματος να αναλάβετε μια ηθική δέσμευση απέναντι στο Mathesis. Ότι αν ολοκληρώσετε επιτυχώς το μάθημα και δικαιούστε τη βεβαίωση παρακολούθησης, θα καταβάλετε το αντίτιμο των 20€ για την απόκτησή της, έστω κι αν δεν έχει μια προφανή χρησιμότητα για σας. Ένα μικρό βήμα για σας, μια αναγκαία συνθήκη όμως για τη δυνατότητα του Mathesis να σας προσφέρει την ποιότητα μαθημάτων που σας προσέφερε μέχρι τώρα.

Σημαντική προσθήκη: Σας ενημερώνουμε επίσης ότι όσοι δεν έχουν εκπληρώσει την ηθική δέσμευση που έχουν αναλάβει σε περισσότερα από 2 μαθήματα των οποίων οι προθεσμίες πληρωμής έχουν λήξει, στα νέα μαθήματα που τυχόν παρακολουθήσουν δεν θα έχουν πρόσβαση στην τελική τους εξέταση, υπό τον όρο βέβαια ότι η μη τήρηση της δέσμευσής τους συνεχίζεται.

  1. Κωδικός Μαθήματος

    ΑΕΠ3.2
  2. Λήξη Μαθήματος

  3. Προσπάθεια

    60 ώρες
  4. Διάρκεια

    5 εβδομάδες
  5. Παρακολούθηση

    Δωρεάν
  6. Κόστος Βεβαίωσης

    20€
Enroll