Γεννήθηκε το 1973 στην Ιεράπετρα και ζει στο Ηράκλειο Κρήτης. Σπούδασε Επιστήμη Υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, Εκπαίδευση Ενηλίκων στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και Θεατρική Γραφή στο Εργαστήρι Πυροδότησης του Θεάτρου Πορεία. Είναι υποψήφιος Διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, με θέμα: «Παιδαγωγική αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών κοινών».
Είναι Γραμματέας στην Επιτροπή Δεοντολογίας της Ένωσης Πληροφορικών Ελλάδας, αρχισυντάκτης του περιοδικού ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΟΣ και συντονιστής της δράσης «Ανοικτά Μαθήματα» και του podcast "Reboot".
Έχει δημιουργήσει την Ανοικτή Βιβλιοθήκη, συμμετέχει στην εκδοτική ομάδα του λογοτεχνικού περιοδικού Fractal και είναι ιδρυτικό μέλος της Οργανωτικής Επιτροπής του πανελλήνιου Μαθητικού Φεστιβάλ Ψηφιακής Δημιουργίας.
Περισσότερα για τον εισηγητή και τα βιβλία του θα βρείτε εδώ.
Εβδομάδα 1: Από τον μύθο στα αυτόματα (Αρχαιότητα-12ος αιώνας)
Εισαγωγή
Μυθολογία – Αρχαιότητα – Ελληνιστική Αλεξάνδρεια – Χρυσή εποχή του Ισλάμ
1.1 Οι 15 πιο σημαντικές στιγμές
1.1.1 Ήφαιστος, ο εφευρέτης θεός των αυτόματων (Μυθολογία)
1.1.2 Τεχνητή ζωή, ένα πανάρχαιο ανθρώπινο όνειρο (Μυθολογία)
1.1.3 Quipu, το σύστημα αποθήκευσης δεδομένων των Ίνκας (~2600 π.Χ.)
1.1.4 Πυθαγόρας, τα πάντα είναι αριθμοί (~550 π.Χ.)
1.1.5 Περιστέρι του Αρχύτα, η πρώτη πτητική μηχανή (~400 π.Χ.)
1.1.6 Ο Αριστοτέλης θεμελιώνει τη συλλογιστική και οραματίζεται την αυτόνομη μηχανή (~350 π.Χ.)
1.1.7 Η Ύδραυλις του Κτησίβιου, ένα σύνθετο μουσικό όργανο (~250 π.Χ.)
1.1.8 Η αυτόματη οινοχόος του Φίλωνα (~250 π.Χ.)
1.1.9 Μηχανισμός των Αντικυθήρων, ένας αναλογικός υπολογιστής (~150/100 π.Χ.)
1.1.10 Το αυτόματο θέατρο του Ήρωνα (~50)
1.1.11 Το Πορφυριανό δέντρο, ένα εργαλείο της λογικής (~270)
1.1.12 Ο Αλ Χουαρίζμι επινοεί την έννοια του αλγορίθμου (~830)
1.1.13 Το βιβλίο των Ευφυών Συσκευών των Μπανού Μούσα (~850)
1.1.14 Η Κοσμική Μηχανή της Κίνας (1088)
1.1.15 Ισμαήλ Αλ Τζαζάρι, ο πατέρας της ρομποτικής (1206)
1.2 15 περίεργες και εντυπωσιακές ιστορίες
1.2.1 Ο καυκάσιος αετός του Προμηθέα (Μυθολογία)
1.2.2 Η μηχανική αγελάδα της Πασιφάης (Μυθολογία)
1.2.3 Το «ομιλούν» ιερό ξύλο της Αργούς (Μυθολογία)
1.2.4 Τα «σκεπτόμενα» πλοία των Φαιάκων (Οδύσσεια)
1.2.5 Πυγμαλίων και Γαλάτεια, ένας «ζωντανός» έρωτας (Μυθολογία)
1.2.6 Τούλπα, οι νοητικές αυτόνομες οντότητες (Μυθολογία)
1.2.7 Ο μαινόμενος ταύρος του Φαλάρη (~560 π.Χ.)
1.2.8 Η τρομακτική Απήγα του Νάβι (~200 π.Χ.)
1.2.9 Ο μαθητευόμενος μάγος και το γουδοχέρι (~165)
1.2.10 Το υδραυλικό ρολόι με τους άθλους του Ηρακλή (~550)
1.2.11 Μια ιστορία με ρομπότ από τις «Χίλιες και μία νύχτες» (~600)
1.2.12 Takwin, η δημιουργία τεχνητής ζωής από τους αλχημιστές (~800)
1.2.13 Η αίθουσα του Θρόνου του βυζαντινού αυτοκράτορα Θεόφιλου (~830)
1.2.14 Το εντυπωσιακό παλάτι του χαλίφη Αλ-Μουκταντίρ (~930)
1.2.15 Σιλβέστρος Β', ο εφευρέτης Πάπας (~1.000)
Εβδομάδα 2: Από τη φιλοσοφία στη μηχανή (13ος αιώνας-1950)
Εισαγωγή
Μεσαίωνας – Αναγέννηση – Διαφωτισμός – Βιομηχανική Επανάσταση – Οι πρώτοι υπολογιστές
2.1 Οι 15 πιο σημαντικές στιγμές
2.1.1 Ars Magna, οι χάρτινοι τροχοί της λογικής (1305)
2.1.2 Η ιδέα της ανθρωπόμορφης μηχανής του Καρτέσιου (1637)
2.1.3 Η πρώτη υπολογιστική μηχανή του Πασκάλ (1642)
2.1.4 Ο Μπέιζ, οι πιθανότητες και οι προβλέψεις (1763)
2.1.5 Κυβερνήτης, το πρώτο αυτόματο σύστημα ελέγχου (1770)
2.1.6 Αργαλειός Ζακάρ: η πρώτη προγραμματιζόμενη μηχανή με οδηγίες (1801)
2.1.7 Διαφορική μηχανή του Μπάμπατζ, ο πρόδρομος των υπολογιστών (1822)
2.1.8 Άντα Λάβλεϊς, η πρώτη προγραμματίστρια της ιστορίας (1842)
2.1.9 Ο Μπουλ και οι νόμοι της σκέψης (1854)
2.1.10 Ο Γκέντελ και τα θεωρήματα της μη πληρότητας (1931)
2.1.11 Η επινόηση της Μηχανής Τούρινγκ (1936)
2.1.12 Η πρώτη ιδέα για τα τεχνητά νευρωνικά δίκτυα (1943)
2.1.13 ENIAC, ένας υπολογιστής ορόσημο (1945)
2.1.14 Τρανζίστορ, ο θεμέλιος λίθος της ψηφιακής εποχής (1947)
2.1.15 Οι αυτόνομες χελώνες Elmer & Elsie (1948)
2.2 15 περίεργες και εντυπωσιακές ιστορίες
2.2.1 Οι «ομιλούσες κεφαλές» του Μεσαίωνα (~1250)
2.2.2 Το μηχανικό λιοντάρι του Λεονάρντο (1515)
2.2.3 Ο μικροσκοπικός άνθρωπος "Homunculus" (1537)
2.2.4 Ο κουρδιστός μοναχός που προσεύχεται (~1550)
2.2.5 Το θρυλικό Γκόλεμ της Πράγας (~1580)
2.2.6 Κλαβιλένιο, το ιπτάμενο άλογο του Δον Κιχώτη (1615)
2.2.7 Ο Γκιούλιβερ στα ταξίδια του συνάντησε μια μηχανή ιδεών (1726)
2.2.8 Η αχόρταγη πάπια του Βοκανσόν (1764)
2.2.9 Μηχανικός Τούρκος, μια μηχανή νικάει στο σκάκι (1770)
2.2.10 Ο εκπληκτικής ομορφιάς Ασημένιος Κύκνος (1773)
2.2.11 Φρανκεστάιν, η εκδίκηση του τέρατος (1818)
2.2.12 Euphonia, η μηχανή που προσπάθησε να μιλήσει σαν άνθρωπος (1845)
2.2.13 Επινοείται για πρώτη φορά η λέξη «Ρομπότ» (1921)
2.2.14 Ένα αυτοκίνητο χωρίς οδηγό στη Νέα Υόρκη (1925)
2.2.15 «Εγώ, το ρομπότ» και ο Ισαάκ Ασίμωφ (1940)
Εβδομάδα 3: Η γέννηση της επιστήμης της Τεχνητής Νοημοσύνης και η συμβολική λογική (1950-1980)
Εισαγωγή
Η εποχή της αισιοδοξίας – Η συμβολική Τεχνητή Νοημοσύνη, τα πρώτα νευρωνικά δίκτυα και η ρομποτική
3.1 Οι 15 πιο σημαντικές στιγμές
3.1.1 Η Δοκιμή Τούρινγκ και οι ευφυείς μηχανές (1950)
3.1.2 Το SNARC μιμείται τη λειτουργία του ανθρώπινου εγκεφάλου (1951)
3.1.3 Ο Άρθουρ Σάμιουελ διδάσκει έναν υπολογιστή να παίζει ντάμα (1952)
3.1.4 Η γέννηση του πεδίου της τεχνητής νοημοσύνης στο Ντάρτμουθ (1956)
3.1.5 Logic Theorist, το πρώτο πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης (1956)
3.1.6 Ο Τσόμσκι θέτει τα θεμελια της υπολογιστικής γλωσσολογίας (1957)
3.1.7 Perceptron, μια μηχανή που μαθαίνει κάνοντας (1958)
3.1.8 Γεννιέται η ιδέα των νανορομπότ από τον Ρίτσαρντ Φάινμαν (1959)
3.1.9 UNIMATE, το πρώτο βιομηχανικό ρομπότ (1961)
3.1.10 Dendral, το πρώτο «έμπειρο σύστημα» (1965)
3.1.11 Eliza, ένα chatbot προσομοίωσης ψυχοθεραπείας (1966)
3.1.12 Shakey, ένα ρομπότ που έπαιρνε αποφάσεις (1966)
3.1.13 Η Έκθεση Lighthill και ο πρώτος χειμώνας της τεχνητής νοημοσύνης (1973)
3.1.14 MYCIN, όταν η Τεχνητή Νοημοσύνη προτείνει αντιβιοτικά (1974)
3.1.15 Viking 1, το πρώτο ρομπότ στον Άρη (1976)
3.2 15 περίεργες και εντυπωσιακές ιστορίες
3.2.1 Ένα ρομπότ οδηγεί μοτοσυκλέτα (1950)
3.2.2 Ένας ηλεκτρονικός «σκίουρος» μαζεύει καρύδια (1951)
3.2.3 Όταν ο υπολογιστής γράφει ερωτικά γράμματα (1953)
3.2.4 Ο Σούπερμαν νίκησε και το ρομπότ (1953)
3.2.5 Γλόμπος, ο βοηθός του Κύρου Γρανάζη (1956)
3.2.6 Ο Άρθουρ Κλαρκ προβλέπει την εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης (1964)
3.2.7 Orm, το ρομπότ-φίδι (1965)
3.2.8 Dune, ένας κόσμος χωρίς «σκεπτόμενες μηχανές» (1965)
3.2.9 Star Trek, ένα αστρικό ταξίδι στο μέλλον (1966)
3.2.10 Η Οδύσσεια του διαστήματος και ο HAL 9000 (1968)
3.2.11 Το πρώτο μηχανικό ευέλικτο «χέρι» (1968)
3.2.12 WABOT, το πρώτο ανθρωποειδές ρομπότ (1973)
3.2.13 Star Wars, το καλό θα νικήσει (1977)
3.2.14 Speak & Spell, μια ομιλούσα συσκευή ορθογραφίας (1978)
3.2.15 Aaron, η τεχνητή νοημοσύνη που δημιουργεί τέχνη (1979)
Εβδομάδα 4: Η μετάβαση από τους κανόνες στα δεδομένα (1980-2012)
Εισαγωγή
Η εποχή των έμπειρων συστημάτων και η άνοδος της μηχανικής μάθησης
4.1 Οι 15 πιο σημαντικές στιγμές
4.1.1 Η Ιαπωνία επενδύει στην ανάπτυξη προηγμένων υπολογιστικών συστημάτων (1982)
4.1.2 Backpropagation, ο αλγόριθμος που άλλαξε την Τεχνητή Νοημοσύνη (1986)
4.1.3 Navlab, το πρώτο αυτόνομο όχημα (1986)
4.1.4 Ο δεύτερος χειμώνας της τεχνητής νοημοσύνης (1987)
4.1.5 LeNet-5, αναγνωρίζοντας χειρόγραφους αριθμούς (1989)
4.1.6 TD-Gammon, ένας πρωταθλητής στο τάβλι (1992)
4.1.7 Όταν ο Deep Blue νίκησε τον Κασπάροφ (1997)
4.1.8 LSTM, ένα ορόσημο στα νευρωνικά δίκτυα (1997)
4.1.9 Da Vinci, το ρομπότ-χειρουργός (1999)
4.1.10 ASIMO, το ρομπότ με την εντυπωσιακή κίνηση (2000)
4.1.11 Global Hawk, ο γύρος του κόσμου χωρίς πιλότο (2001)
4.1.12 Η πρώτη επιτυχής αυτόνομη οδήγηση ρομποτικών οχημάτων στην έρημο (2005)
4.1.13 ImageNet, το θεμέλιο στην αναγνώριση εικόνων (2006)
4.1.14 Ο Watson νικητής στο τηλεπαιχνίδι Jeopardy (2011)
4.1.15 Η Siri εμφανίζεται για πρώτη φορά σε iPhone (2011)
4.2 15 περίεργες και εντυπωσιακές ιστορίες
4.2.1 Το πείραμα του κινέζικου δωματίου (1980)
4.2.2 Blade Runner, η ηθική της δημιουργίας συνειδητών μηχανών (1982)
4.2.3 Terminator, το ανθρωποειδές χωρίς συναισθήματα (1984)
4.2.4 Racter, ο πρώτος μηχανικός λογοτέχνης (1984)
4.2.5 RoboCop, το ρομπότ-αστυνομικός (1987)
4.2.6 Genghis, το ρομπότ-έντομο (1989)
4.2.7 Kyoko Date, η πρώτη εικονική ποπ-σταρ (1995)
4.2.8 RoboTuna, το ρομπότ-ψάρι (1995)
4.2.9 Η ηλεκτρική Barbarella των Duran Duran (1997)
4.2.10 Gastrorobot, το ρομπότ που τρέφεται με ζάχαρη (1998)
4.2.11 Furby, το πρώτο ρομπότ-κατοικίδιο (1998)
4.2.12 Ananova, η πρώτη εικονική παρουσιάστρια ειδήσεων (2000)
4.2.13 Roomba, η πιο δημοφιλής οικιακή βοηθός (2002)
4.2.14 WALL-E, μια ιστορία αγάπης στα σκουπίδια (2008)
4.2.15 Waseda Flutist, η τέχνη της μηχανικής αναπνοής (2011)
Εβδομάδα 5: Η επανάσταση της βαθιάς μάθησης και της Παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης (2012-σήμερα)
Εισαγωγή
Ο θρίαμβος των νευρωνικών δικτύων και των μηχανών που συλλογίζονται
5.1 Οι 15 πιο σημαντικές στιγμές
5.1.1 AlexNet, η έκρηξη της βαθιάς μάθησης (2012)
5.1.2 DQN, το σύστημα που έπαιζε παιχνίδια ATARI (2013)
5.1.3 Όταν οι λέξεις μετατρέπονται σε αριθμούς (2013)
5.1.4 GANs, η επανάσταση της δημιουργικότητας (2014)
5.1.5 AlphaGo εναντίον Lee Sedol σε έναν επικό αγώνα Go (2016)
5.1.6 Transformer, η αρχιτεκτονική των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (2017)
5.1.7 GPT-1 & BERT, τα πρώτα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (2018)
5.1.8 AlphaFold, η Τεχνητή Νοημοσύνη αποκωδικοποιεί τη δομή των πρωτεϊνών (2020)
5.1.9 Waymo, η πρώτη υπηρεσία μεταφοράς χωρίς οδηγό στην Αριζόνα (2020)
5.1.10 Dall-E, η φαντασμαγορία των εικόνων (2021)
5.1.11 ChatGPT, το «άγιο δισκοπότηρο» της Τεχνητής Νοημοσύνης (2022)
5.1.12 AI Act, το πρώτο ρυθμιστικό πλαίσιο παγκοσμίως (2024)
5.1.13 Τα Νόμπελ Φυσικής & Χημείας απονέμονται σε πρωτοπόρους της Τεχνητής Νοημοσύνης (2024)
5.1.14 Η ανάδυση των μοντέλων συλλογισμού και των ευφυών πρακτόρων (2025)
5.1.15 Η Τεχνητή Νοημοσύνη πέτυχε επίδοση χρυσού μεταλλίου στη Μαθηματική Ολυμπιάδα (2025)
5.2 15 περίεργες και εντυπωσιακές ιστορίες
5.2.1 HER, ο έρωτας στα χρόνια της τεχνητής νοημοσύνης (2013)
5.2.2 Philae, το ρομπότ που επισκέφτηκε έναν κομήτη (2014)
5.2.3 Tay, το chatbot με τις «κακές παρέες» (2016)
5.2.4 Spot, ο διάσημος ευέλικτος «σκύλος» (2016)
5.2.5 Miquela, η ψηφιακή influencer (2016)
5.2.6 Sophia, το πρώτο ρομπότ που έλαβε υπηκοότητα (2017)
5.2.7 "1 the road", το πρώτο βιβλίο που γράφτηκε από Τεχνητή Νοημοσύνη (2017)
5.2.8 "I AM AI", το πρώτο μουσικό άλμπουμ από Τεχνητή Νοημοσύνη (2017)
5.2.9 Xenobots, τα μικροσκοπικά θαύματα (2020)
5.2.10 Οι χαμένες κασέτες του Club 27 (2021)
5.2.11 Ingenuity, η πρώτη πτήση στον Άρη (2021)
5.2.12 Η ανασύνθεση της ημιτελούς 10ης Συμφωνίας του Μπετόβεν (2021)
5.2.13 Det Syntetiske Parti, το πρώτο πολιτικό κόμμα με αρχηγό Τεχνητή Νοημοσύνη (2022)
5.2.14 Το ChatGPT πέρασε τις εξετάσεις για άδεια δικηγόρου (2023)
5.2.15 Η Disney δημιούργησε ένα πιο ρεαλιστικό ρομποτικό βλέμμα (2024)
Ο Γιάννης Φαρσάρης είναι Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, MEd, PhD(c) και συγγραφέας και ασχολείται ενεργά με τα ψηφιακά Κοινά, την Τεχνητή Νοημοσύνη και τη δημιουργική ελευθερία του Διαδικτύου.