Διδάσκων
Άγγελος Χανιώτης
O Άγγελος Χανιώτης είναι Καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας στο Institute for Advanced Study του Princeton. Σπούδασε αρχαία ιστορία, αρχαιολογία και κλασική φιλολογία στα Πανεπιστήμια Αθηνών και Χαϊδελβέργης. Έχει διδάξει αρχαία ιστορία στο Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης (του οποίου διετέλεσε αντιπρύτανης), στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, στην Ecole Pratique des Hautes Etudes και στο All Souls College της Οξφόρδης και είναι επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Βορειοανατολικής Κίνας. Οι έρευνές του σχετίζονται με την κοινωνία, τη θρησκεία και την ιστορία των ιδεών στην αρχαία Ελλάδα, κυρίως στην ελληνιστική εποχή, και με την ιστορία της Κρήτης. Από το 2021 συνδιευθύνει τις ανασκαφές στη Λύττο. Έχει δημοσιεύσει περισσότερες από 300 μελέτες σε διεθνή περιοδικά και πρακτικά συνεδρίων και έχει εκδώσει πολλούς συλλογικούς τόμους. Τα σημαντικότερα βιβλία του είναι τα: «Ιστοριογραφία και ιστορικοί στις αρχαίες ελληνικές επιγραφές» (Στουτγάρδη, 1988), «Οι συμβάσεις μεταξύ κρητικών πόλεων στην ελληνιστική εποχή» (Στουτγάρδη, 1996), «Αρχαία Κρήτη» (Μόναχο, 2004), «Ελληνιστικοί πόλεμοι: Πολιτιστική και κοινωνική ιστορία» (Οξφόρδη, 2005), «Η εποχή των κατακτήσεων: Ο ελληνικός κόσμος από τον Αλέξανδρο στον Αδριανό» (Λονδίνο, 2018∙ Ηράκλειο, 2021) και «Συναίσθημα και μυθοπλασία: Το συναίσθημα στην πολιτική, την κοινωνία και τη θρησκεία της ελληνικής αρχαιότητας» (Ντάρμστατ, 2023). Έχει τιμηθεί με το Βραβείο Νίκου Σβορώνου (1991), με το Βραβείο Διδασκαλίας του Παν/μίου της Νέας Υόρκης (1997), με το Κρατικό Βραβείο Έρευνας Βάδης-Βυρτεμβέργης (2001), το Βραβείο έρευνας του Ιδρύματος Χούμπολτ (2015) κ.ά. Το βιβλίο του «Θεατρικότητα και δημόσιος βίος στον ελληνιστικό κόσμο» (ΠΕΚ, 2009) τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Δοκιμίου-Κριτικής για το 2010. Είναι επίτιμος διδάκτορας πολλών πανεπιστημίων, μέλος της Ευρωπαϊκὴς Ακαδημίας και της Αμερικανικής Φιλοσοφικής Εταιρείας και αντεπιστέλλον μέλος της Βασιλικής Ακαδημίας του Βελγίου, της Ακαδημίας της Χαϊδελβέργης και της Ακαδημίας της Φινλανδίας. Το 2013 του απενεμήθη το παράσημο του Ταξιάρχη του Φοίνικα.
Εισαγωγή: Η σημασία της μελέτης της κρητικής ιστορίας
Εβδομάδα 1: Οι απαρχές της κρητικής ιστορίας (περίπου 2000-1200 π.Χ.)
1.1 Το γεωγραφικό υπόβαθρο της κρητικής ιστορίας
1.1.1 Ένα βουνό μέσα στη θάλασσα
1.1.2 Οικιστική και οικονομική σημασία της ορεινής Κρήτης
1.1.3 Ένα κρητικό δίπολο: Κτηνοτροφία και ναυτοσύνη, Μέρος Α'
1.1.4 Ένα κρητικό δίπολο: Κτηνοτροφία και ναυτοσύνη, Μέρος Β'
1.2 Η Κρήτη των ανακτόρων (2000-1200 π.Χ.)
1.2.1 Η Κρήτη του «Μίνωα» (2000-1400 π.Χ.)
1.2.2 Η μυκηναϊκή κυριαρχία (1400-1200 π.Χ.), Μέρος Α'
1.2.3 Η μυκηναϊκή κυριαρχία (1400-1200 π.Χ.), Μέρος Β'
1.2.4 Η μινωική και μυκηναϊκή κληρονομιά
Εβδομάδα 2: Από τους Σκοτεινούς Αιώνες στην αναγέννηση (1200-650 π.Χ.)
2.1 Νέοι κάτοικοι, νέοι οικισμοί
2.1.1 Μετακινήσεις πληθυσμών
2.1.2 Οι οικισμοί-καταφύγια Ι
2.1.3 Οι οικισμοί-καταφύγια ΙΙ
2.2 Η κρητική αναγέννηση (900-650 π.Χ.)
2.2.1 Γέφυρα ανάμεσα στην Ανατολή και στην Ελλάδα
2.2.2 Η ανάδυση της πόλεως
2.2.3 Διαβατήριες τελετές για τους εφήβους, Μέρος Α'
2.2.4 Διαβατήριες τελετές για τους εφήβους, Μέρος Β'
2.2.5 Η ανάδυση του ατόμου
Εβδομάδα 3: Το νησί της ευνομίας (660-330 π.Χ.)
3.1 Πολίτευμα και κοινωνία
3.1.1 Μια αριστοκρατική κοινωνία
3.1.2 Πολιτική οργάνωση
3.1.3 Οι θεσμοί
3.2 Κοινωνία και δίκαιο
3.2.1 Οι πολίτες: αγωγή και συσσίτια
3.2.2 Γυναίκες, εξαρτημένοι γεωργοί, δούλοι
3.2.3 Η κρίση των θεσμών
Εβδομάδα 4: Η νήσος των πειρατών (330-67 π.Χ.)
4.1 Ὁ Κρὴς τὸν Κρῆτα
4.1.1 Το ιστορικό πλαίσιο: Κρητικοί πόλεμοι
4.1.2 Εξωτερικές σχέσεις και διακρατική συνεργασία
4.1.3 Το κοινό των Κρηταιέων
4.2 Tρία κάππα κάκκιστα
4.2.1 Οι Κρήτες μισθοφόροι
4.2.2 Η κρητική πειρατεία
4.2.3 Η ρωμαϊκή κατάκτηση
Εβδομάδα 5: Γῆ ῥέουσα μέλι και γάλα: Η Κρήτη στη ρωμαϊκή οικουμένη (67 π.Χ. - 500 μ.Χ.)
5.1 Οι επιπτώσεις της ρωμαϊκής κατάκτησης
5.1.1 Η Κρήτη ως ρωμαϊκή επαρχία
5.1.2 Νέες κοινωνικές και πολιτιστικές τάσεις
5.1.3 Το κοσμοπολίτικο πρόσωπο της Κρήτης
5.2 Οικονομία, κοινωνία, πολιτισμός
5.2.1 Μια οικονομική επανάσταση
5.2.2 Κοινωνικές και πολιτιστικές αλλαγές
5.2.3 Ο Χριστιανισμός και το λυκόφως της αρχαιότητας
Το μάθημα απευθύνεται σε κάθε ενδιαφερόμενο πολίτη, μπορείτε δηλαδή να εγγραφείτε χωρίς να υπάρχει κάποιο προαπαιτούμενο.
Επίσης, είναι βιντεοσκοπημένο και ασύγχρονο. Μπορείτε, συνεπώς, να το παρακολουθήσετε στην πλατφόρμα μας τις ημέρες και ώρες που επιθυμείτε. Έχει διάρκεια πέντε εβδομάδων και κάθε εβδομάδα προστίθενται νέες ενότητες, τις οποίες μπορείτε –όπως αναφέραμε– να δείτε στο πρόγραμμά σας.
Εκτός από το διδακτικό του υλικό, το μάθημα περιλαμβάνει εβδομαδιαία τεστ και μία τελική εξέταση. Η συμπλήρωση των τεστ γίνεται και αυτή στο δικό σας πρόγραμμα, εντός κάποιων εβδομαδιαίων συνήθως προθεσμιών. Η συμμετοχή στα τεστ είναι βεβαίως στη δική σας ευχέρεια. Αν όμως επιθυμείτε την έκδοση βεβαίωσης επιτυχούς παρακολούθησης, θα χρειαστεί να συμμετάσχετε στο μεγαλύτερο μέρος του εξεταστικού του υλικού.
Τα μαθήματα του Mathesis προσφέρονται δωρεάν και έτσι θα συνεχίσουν. Μπορείτε να τα παρακολουθήσετε μέχρι τέλους και να συμμετάσχετε στα εβδομαδιαία τεστ και την τελική εξέταση. Εάν επιθυμείτε τη βεβαίωση επιτυχούς παρακολούθησης, θα σας ζητείται όμως ένα μικρό αντίτιμο –της τάξης των 20€– για την έκδοσή της, μετά την υποβολή της τελικής σας εξέτασης. Εάν δεν υποβάλετε την τελική σας εξέταση –ή αν την υποβάλετε, αλλά δεν περάσετε το μάθημα– δεν υπάρχει κάποια υποχρέωση πληρωμής.
Αν έχετε ήδη λογαριασμό στο Mathesis, αρκεί να συνδεθείτε στο Mathesis με το email που έχετε ήδη δηλώσει και, στη συνέχεια, να εγγραφείτε στο μάθημα. Αν δεν έχετε λογαριασμό στο Mathesis, θα χρειαστεί προηγουμένως να δημιουργήσετε έναν. Αν τυχόν χρειαστείτε βοήθεια για την εγγραφή σας στο μάθημα ή στην πλατφόρμα του Mathesis, μπορείτε να δείτε εδώ τις σχετικές οδηγίες.
Βιντεοσκόπηση: Έλενα Κολλάτου
Μοντάζ: Έλενα Κολλάτου
Προγραμματισμός Ασκήσεων: Δημήτρης Βουδούρης
Υποτιτλισμός: Εθελοντική ομάδα υποτιτλισμού από φοιτήτριες και φοιτητές του Mathesis
Η βιντεοσκόπηση πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι του 2026 στα studio του Mathesis στην Αθήνα.
To εικονίδιο του μαθήματος απεικονίζει έναν χάρτη της Κρήτης, σχεδιασμένο από τον Dapper Olfert το 1688.
