Το 2003 ανακηρύχτηκε σε επίτιμο διδάκτορα του Πανεπιστημίου Κρήτης, ενώ το 2012 του απονεμήθηκε το Εθνικό Βραβείο Εξαίρετης Πανεπιστημιακής Διδασκαλίας εις μνήμην Ξανθόπουλου – Πνευματικού. Για το σύνολο της προσφοράς του, τιμήθηκε το 2015 με τον Ανώτερο Ταξιάρχη του Φοίνικα της Ελληνικής Δημοκρατίας.

Το 2022 το Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης έδωσε το όνομά του σε ένα από τα αμφιθέατρά του, ενώ το 2023 ο Δήμος Ηρακλείου τού απένειμε το Βραβείο Ηθικής Τάξεως της πόλης και το ΙΤΕ τον τίτλο του Διακεκριμένου Μέλους του.

Το 2026 βραβεύτηκε με το κρατικό βραβείο δοκιμίου-κριτικής 2025 για το βιβλίο του Ο Κύκλος και ήταν επίσης ο τιμώμενος συγγραφέας στο διεθνές Φεστιβάλ Βιβλίου στα Χανιά.

Ως ιδρυτικό μέλος και διευθυντής των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης (ΠΕΚ) του ΙΤΕ μέχρι το 2013, είχε τη βασική ευθύνη για τη δημιουργία του πρώτου πανεπιστημιακού εκδοτικού οίκου της χώρας. Τα τελευταία χρόνια, το ενδιαφέρον του στράφηκε στα ανοικτά διαδικτυακά μαθήματα και τους νέους δρόμους που αυτά ανοίγουν για την εξίσωση των ευκαιριών στην ποιοτική εκπαίδευση. Πιστεύοντας ότι η χώρα μας δεν μπορεί να μείνει έξω από τις επαναστατικές αλλαγές που συντελούνται αλλού σε αυτό το θέμα, πήρε την πρωτοβουλία για την ίδρυση του Κέντρου Ανοικτών Διαδικτυακών Μαθημάτων Mathesis –ενός αυτόνομου και αυτοχρηματοδοτούμενου τμήματος των ΠΕΚ–, στο οποίο και προσφέρει εθελοντικά την εργασία του, τόσο ως διευθυντής του όσο και ως δάσκαλος ή συγγραφέας. Η επιτυχία του «πειράματος» –το οποίο έκλεισε ήδη τα δέκα του χρόνια– συνεχίζει να είναι το προσωπικό του στοίχημα και για τα επόμενα χρόνια.

Μετά τις σπουδές του στην Αγγλία, ασχολήθηκε ενεργά με τη διδασκαλία Η/Υ και την ανάπτυξη (διαδικτυακών και μη) εφαρμογών πληροφορικής και πολυμέσων στο Πανεπιστήμιο και το ΤΕΙ Κρήτης και με τη Διαχείριση Συστημάτων και δικτύων στο Υπολογιστικό Κέντρο του Πανεπιστημίου καθώς και στις αθλητικές εγκαταστάσεις του Δήμου Ηρακλείου. Παράλληλα, συνεργάστηκε με το ΙΤΕ για τις ανάγκες του έργου D-Space, στο οποίο ανέπτυξε εφαρμογές αυτοματοποίησης και απομακρυσμένης διαχείρισης των τηλεσκοπίων και άλλων αστρονομικών οργάνων για το Αστεροσκοπείο του Σκίνακα.

Επίσης, εργάστηκε ως ερευνητής πληροφορικής στο τμήμα Έρευνας και Ανάπτυξης της FORTHnet A.E. καθώς και σε διάφορες επιχειρήσεις του Ιδιωτικού Τομέα για τη δημιουργία λογισμικού, κατασκευή ιστοσελίδων, ανάπτυξη και τεχνική υποστήριξη δικτύων, σεμινάρια κ.ά.

Εβδομάδα 1: Η ακτινοβολία του μέλανος σώματος

1.1 Η ακτινοβολία του μέλανος σώματος
1.1.1 Οι πειραματικοί νόμοι της ακτινοβολίας των θερμών σωμάτων και το... φιάσκο της κλασικής φυσικής
1.1.2 Πώς η υπόθεση του φωτεινού κβάντου σώζει τη φυσική και τους φυσικούς
1.1.3 Ο υπέροχος πραγματικός κόσμος εκεί έξω: Τέσσερις σχετικές ασκήσεις

1.2 Τα μαύρα σώματα ζουν ανάμεσά μας
1.2.1 Η καμπύλη της «Σωτηρίας» μας!
1.2.2 Το άσπρο μπαλόνι με τις μαύρες βούλες
1.2.3 Η προσομοίωση

1.3 O Νόμος του Wien
1.3.1 Η μεταβολή του φάσματος ενός στερεού με την αύξηση της θερμοκρασίας
1.3.2 Η μεταβολή του χρώματος ενός στερεού με την αύξηση της θερμοκρασίας
1.3.3 Το «ψυχρό» κόκκινο και το «θερμό» μπλε

1.4 Ο Νόμος των Stefan-Boltzmann
1.4.1 Το πυρωμένο «μάτι» της κουζίνας
1.4.2 Γιατί ο Stefan και ο Boltzmann είχαν δίκιο (Αποδεδειγμένα στην κουζίνα!)
1.4.3 «Βρήκα κι άλλο μονοπάτι…»
1.4.4 Προετοιμάζοντας τη γραφική παράσταση...
1.4.5 Η εξάρτηση της έντασης της ακτινοβολίας από τη θερμοκρασία

Εβδομάδα 2: Το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο

2.1 Όταν τα φωτόνια «πεθαίνουν» για να ελευθερώσουν τα ηλεκτρόνια...
2.1.1 «Μυστήρια πράγματα…»
2.1.2 Το υπεριώδες τα κατάφερε!
2.1.3 Φωτοηλεκτρόνια… Ε, και;

2.2 Η προσομοίωση
2.2.1 Η συχνότητα κατωφλίου και το έργο εξαγωγής
2.2.2 Η Φωτοηλεκτρική Εξίσωση του Einstein
2.2.3 Η σχέση της έντασης του ρεύματος με την τάση
2.2.4 Η σχέση της έντασης του ρεύματος με την ένταση της ακτινοβολίας
2.2.5 Η σχέση της κινητικής ενέργειας με τη συχνότητα της ακτινοβολίας

2.3 Η συσκευή του φωτοηλεκτρικού φαινομένου
2.3.1 Περιγραφή της συσκευής
2.3.2 Γραφική παράσταση i = i(I)
2.3.3 Γραφική παράσταση i = i(V)
2.3.4 Ανακεφαλαίωση
2.3.5 Πώς θα υπολογίζω την κινητική ενέργεια;
2.3.6 Μετρώντας την «τάση αποκοπής»!
2.3.7 Η εξάρτηση της κινητικής ενέργειας από τη συχνότητα της ακτινοβολίας
2.3.8 Η συμφωνία Einstein-Planck

Εβδομάδα 3: Το ατομικό πρότυπο του Bohr και μια αναφορά στο φαινόμενο Compton

3.1 Το Φασματοσκόπιο πρίσματος
3.1.1 Ο κατευθυντήρας και το πρίσμα
3.1.2 Ο σωλήνας κλίμακας και η διόπτρα
3.1.3 Το τροφοδοτικό τάσεων και η κλίμακα μετρήσεων
3.1.4 Το συνεχές φάσμα του λαμπτήρα πυρακτώσεως
3.1.5 Τα γραμμικά φάσματα των αερίων

3.2 Το άτομο του Υδρογόνου
3.2.1 Η προσομοίωση
3.2.2 Σωλήνες Geissler – To γραμμικό φάσμα του Υδρογόνου
3.2.3 Θεωρητικός υπολογισμός μηκών κύματος
3.2.4 Από τη θεωρία στην πράξη

3.3 Σταθερά του Planck: Ο παγκόσμιος συνδετικός κρίκος
3.3.1 Μια στάση εδώ…
3.3.2 Ενεργειακές μεταβάσεις
3.3.3 Υπολογισμός της σταθεράς του Planck
3.3.4 Η γραφική παράσταση και ένα «έντιμο» σχόλιο

Εβδομάδα 4: Εφαρμογές κβαντικών φαινομένων

4.1 Από το πρότυπο του Bohr στις εφαρμογές των ημιαγωγών
4.1.1 Εισαγωγή στους ημιαγωγούς
4.1.2 Δίοδος LED
4.1.3 Δίοδος LASER

4.2 Εφαρμογές φωτοηλεκτρικού φαινομένου
4.2.1 Φωτοδίοδος
4.2.2 Φωτοβολταϊκά στοιχεία
4.2.3 Φωτόμετρο

4.3 Σύστημα πομπού-δέκτη και εφαρμογές για το μέλαν σώμα
4.3.1 Φωτοπύλη
4.3.2 Αισθητήρας αυτοματισμού – τηλεχειριστήριο και τηλεόραση
4.3.3 Οπτικές ίνες
4.3.4 Θερμόμετρο υπερύθρων και θερμοκάμερα

4.4 Φθορισμός – Φωσφορισμός – Φωτοχημικές αντιδράσεις
4.4.1 Τα «μυστικά» των χαρτονομισμάτων
4.4.2 Το φθορίζον Tonic Water και οι κβαντικές δίνες του
4.4.3 Το φθορίζον νερό και τα κβαντικά σωματίδια του ελαιόλαδου
4.4.4 Φωσφορισμός και «μαγικές χάντρες»
4.4.5 Το «φουρνάκι νυχιών» και ο φωτοπολυμερισμός
4.4.6 Η φωτοχημική ζωγραφική του Ήλιου

4.5 Φαινόμενο Compton και φωτοηλεκτρικό φαινόμενο... ταυτόχρονα!
4.5.1 Παρατηρώντας τα αποτελέσματα του φαινομένου Compton
4.5.2 Ο ανιχνευτής ραδιενέργειας
4.5.3 Ακτινοδιάγνωση και ακτινοθεραπεία

4.6 Δύο ερωτήσεις και ένας επίλογος
4.6.1 Γιατί ένα ελεύθερο ηλεκτρόνιο δεν μπορεί να απορροφήσει ένα φωτόνιο;
4.6.2 Και γιατί ένα δέσμιο ηλεκτρόνιο μπορεί να απορροφήσει ένα φωτόνιο;
4.6.3 Επίλογος

Το μάθημα απευθύνεται σε κάθε ενδιαφερόμενο πολίτη, μπορείτε δηλαδή να εγγραφείτε χωρίς να υπάρχει κάποιο προαπαιτούμενο.

Επίσης, είναι βιντεοσκοπημένο και ασύγχρονο. Μπορείτε, συνεπώς, να το παρακολουθήσετε στην πλατφόρμα μας τις ημέρες και ώρες που επιθυμείτε. Έχει διάρκεια τεσσάρων εβδομάδων και κάθε εβδομάδα προστίθενται νέες ενότητες, τις οποίες μπορείτε –όπως αναφέραμε– να δείτε στο πρόγραμμά σας.

Εκτός από το διδακτικό του υλικό, το μάθημα περιλαμβάνει εβδομαδιαία τεστ και μία τελική εξέταση. Η συμπλήρωση των τεστ γίνεται και αυτή στο δικό σας πρόγραμμα, εντός κάποιων εβδομαδιαίων συνήθως προθεσμιών. Η συμμετοχή στα τεστ είναι βεβαίως στη δική σας ευχέρεια. Αν όμως επιθυμείτε την έκδοση βεβαίωσης επιτυχούς παρακολούθησης, θα χρειαστεί να συμμετάσχετε στο μεγαλύτερο μέρος του εξεταστικού του υλικού.

Τα μαθήματα του Mathesis προσφέρονται δωρεάν και έτσι θα συνεχίσουν. Μπορείτε να τα παρακολουθήσετε μέχρι τέλους και να συμμετάσχετε στα εβδομαδιαία τεστ και την τελική εξέταση. Εάν επιθυμείτε τη βεβαίωση επιτυχούς παρακολούθησης, θα σας ζητείται όμως ένα μικρό αντίτιμο –της τάξης των 20€– για την έκδοσή της, μετά την υποβολή της τελικής σας εξέτασης. Εάν δεν υποβάλετε την τελική σας εξέταση –ή αν την υποβάλετε, αλλά δεν περάσετε το μάθημα– δεν υπάρχει κάποια υποχρέωση πληρωμής. 

Αν έχετε ήδη λογαριασμό στο Mathesis, αρκεί να συνδεθείτε στο Mathesis με το email που έχετε ήδη δηλώσει και, στη συνέχεια, να εγγραφείτε στο μάθημα. Αν δεν έχετε λογαριασμό στο Mathesis, θα χρειαστεί προηγουμένως να δημιουργήσετε έναν. Αν τυχόν χρειαστείτε βοήθεια για την εγγραφή σας στο μάθημα ή στην πλατφόρμα του Mathesis, μπορείτε να δείτε εδώ τις σχετικές οδηγίες.

Βιντεοσκόπηση: Νίκος Γκικόπουλος, Έλενα Κολλάτου
Μοντάζ: Έλενα Κολλάτου, Νίκος Γκικόπουλος
Προγραμματισμός Ασκήσεων: Ειρήνη Απέργη, Δημήτρης Βουδούρης

Η βιντεοσκόπηση πραγματοποιήθηκε τον χειμώνα του 2026 στο ΓΕΛ Κρανιδίου και στο studio του Mathesis στο Ηράκλειο.

Ως εικονίδιο του μαθήματος επιλέχθηκε μία εικόνα από πείραμα του μαθήματος με το φασματοσκόπιο (© Νίκος Γκικόπουλος).